Lễ hội làng Gừa tại Hà Nam
Đình làng Gừa thuộc địa phận xã Liêm Thuận, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam, là nơi thờ một vị tướng tài giỏi của vua Đinh Bộ Lĩnh là Trương Nguyên, một người con của làng Gừa. Khi ông qua đời, vua Đinh đã cho ruộng cấy, cắt đinh phu giao, lập đình thờ cúng Trương Nguyên tại đình Làng Gừa. Hội làng Gừa diễn ra vào ngày mồng 4 tháng Giêng âm lịch hàng năm, nhằm tôn vinh công lao to lớn của vị tướng tài giỏi này.
Trò cướp cầu trong Lễ hội làng Gừa tại Hà Nam
Hiện nay, lễ hội làng Gừa có tế lễ, rước xách và tổ chức các trò vui chủ yếu thể hiện tinh thần thượng võ như đánh vật, đánh đu, cướp cầu, chém mía. Ban đêm sẽ có biểu diễn văn nghệ hát chèo tuồng, đa phần là các tiết mục do dân làng tự biên, tự diễn. Trống lễ, trống hội, trống rước, trống chèo vang lên suốt ngày đêm lại càng khiến cho khí thế của ngày hội càng thêm tưng bừng, náo nhiệt.
Lễ hội đình Làng Gừa còn có hấp dẫn bởi trò chơi cướp cầu. Có truyền thuyết kể rằng, khi tướng Trương Nguyên từ Hoa Lư - Ninh Bình về quê nhà có mang theo một quả cầu, là một dụng cụ để binh sĩ luyện tập. Khi về làng ông đã bày thành trò chơi cướp cầu cho toàn dân. Đến ngày nay, trong lễ hội thờ Trương Nguyên, trò cướp cầu đã trở thành một trong những nghi lễ quan trọng nhất. Quả cầu này được làm bằng gỗ, có kích thước xấp xỉ một quả bóng chuyền, được sơn son thếp vàng trông rất sặc sỡ, và có vẽ mây sóng trang trí trên bề mặt. Quả cầu này được xem là thánh vật của làng Gừa, đến nay đã nó đã bị tróc sơn, các hoa văn, họa tiết cũng đã bị mờ, không còn rõ nét. Hàng năm, chỉ vào dịp lễ hội mới được mang cầu này ra chơi và trò cướp cầu sẽ trò đầu tiên để khai cuộc.
Người dân vui trẩy hội làng Gừa
Từ mờ sáng ngày mồng 4, cửa đình đã mở cửa, các bóng đèn được thắp sáng, khói hương cũng nghi ngút. Trống nổi giục giã như giục dân làng hãy tạm gác mọi việc để về đình. Làng sẽ chọn ra một lão nông hoặc một người có chức sắc, phải là người có gia đình thuận hòa, trên dưới hòa thuận, làm chủ tế. Đúng vào giờ tỵ, trò cướp cầu sẽ chính thức bắt đầu. Đội nào thắng cuộc sẽ được phép vào cung hồi trống, tế thánh khai hội và người dân tin rằng năm đó đội thắng cuộc sẽ ước gì được nấy.
Ý nghĩa của trò cướp cầu không chỉ là để tôn vinh vị anh hùng Trương Nguyên mà còn là để thể hiện tinh thần thượng võ, có người còn nói tới dấu vết của tập tục thờ thần mặt trời trong đời sống của người Việt cổ.
Bài viết về Hà Nam liên quan
- Nhà vua 90 tuổi xuống đồng làm lễ Tịch Điền 2018 ở Đọi SơnLễ hội Tịch Điền diễn ra ngày 7 tháng Giêng âm lịch hàng năm tại xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Lễ hội Tịch Điền 2018 kỷ niệm 1031 năm vua Lê Đại Hành về cày ở cánh đồng dưới chân núi. Lễ hội...
- Lễ hội vật Liễu Đôi ở Hà NamLiễu Đôi là làng giàu truyền thống thượng võ. Hội vật Liễu Đôi được tổ chức tại làng Liễu Đôi, xã Liêm Túc, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. Hội vật Liễu Đôi nổi tiếng xa gần, thu hút rất đông các đô vật...
- Lễ hội chùa Châu tại Hà NamLễ hội truyền thống chùa Châu mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc với các hoạt động tế, lễ rước... tại tiểu khu Châu Giang và thôn Sáp. Song song với phần nghi lễ long trọng là nhiều hoạt động thi đấu thể...
- Lễ hội Tịch Điền Đọi SơnLễ hội Tịch Điền Đọi Sơn được tổ chức từ ngày mùng 5 đến ngày mùng 7 tháng riêng hằng năm ở Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, Hà Nam. Đây là một lễ hội mang ý nghĩa khuyến nông và là nét đẹp văn hóa trở về nguồn...
-
- Lễ hội Đền bà Vũ tưởng nhớ "Người con gái Nam Xương"Lễ hội Đền bà Vũ là một lễ hội truyền thống được tổ chức từ ngày 19 đến 21 tháng 8 ÂL tại Đền bà Vũ để tưởng nhớ bà Vũ Thị Thiết, "Người con gái Nam Xương" từng được Nguyễn Dữ chép trong "Truyền...
- Khai hội Tịch Điền tại Hà Nam năm 2015(lehoi.org)- Sáng ngày 25/2 (tức mồng 7 tháng Giêng năm Ất Mùi), Lễ hội Tịch Điền cầu mong cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu đã khai hội tại xã Đọi Sơn, huyện Duy...
- Lễ hội Phát lương Đức Thánh Trần tại Hà Nam(lehoi.org) - Lễ hội Phát lương Đức Thánh Trần không chỉ mang ý nghĩa khai lộc đầu xuân mà còn là dịp để nhân dân tưởng nhớ công đức của các bậc tiền nhân đã từng làm nên những trang...
- Tưng bừng Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2010(lehoi.org) -Năm nay Lễ hội chùa Long Đọi Sơn diễn ra tại xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam trong 5 ngày từ ngày 30/4 đến ngày 4/5/2010 (tức ngày 17 đến 21/3 Âm lịch) với nhiều...
- Sôi động Lễ hội thả diều Hòa Hậu (Hà Nam)(lehoi.org) - Năm nay, ngày 26/6/2010 hàng ngàn người từ khắp nơi đã có mặt tại quê hương của cố nhà văn Nam Cao (xã Hoà Hậu, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam) ngay từ sáng sớm để tham gia vào lễ...
-
- Tổ chức Lễ hội Đền Trần Thương chào mừng Đại lễ 1000 năm Thăng Long tại Hà Nam(lehoi.org) - T ừ ngày 25 - 27/9 (tức ngày 18-20/8 âm lịch) sẽ diễn ra Lễ tưởng niệm 710 năm Ngày mất của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và Lễ hội Đền Trần Thương năm 2010. Đây là hoạt...
- Hàng nghìn người tham dự Lễ hội Đền Trần Thương, Hà Nam(lehoi.org) - Hàng năm vào tháng 8 Âm lịch, Lễ hội Đền Trần Thương và Lễ kỷ niệm 710 năm ngày mất Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn được tổ chức nhằm phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và các...
- Tưng bừng lễ hội Tịch Điền, Hà Nam(lehoi.org) - Đông đảo người dân và du khách thập phương đã đổ về xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam tham dự Lễ hội Tịch điền năm 2011 vào ngày 9/2/2011 (tức mùng 7 Tết). Lễ rước linh vị...
- 30.000 túi lương đã được phát trong lễ hội Phát lương đền Trần Thương tỉnh Hà nam(lehoi.org) - Lễ hội Phát lương Đức Thánh Trần đền Trần Thương là một trong những sự kiện văn hóa lớn của tỉnh Hà Nam đã được tổ chức vào đêm ngày 1 4, rạng sáng ngày 15 tháng Giêng năm Tân Mão 2011 ...
- Khai mạc lễ hội chùa Bà Đanh tại Hà NamNgày 26/3/2011, UBND huyện Kim Bảng phối hợp với Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc huyện long trọng tổ chức lễ hội chùa Bà Đanh tại xã Ngọc Sơn nhằm cầu gia trạch đề huề, ôn cố tri tâm...
- Chủ tịch nước giản dị mở đường cày Tịch điền Đọi Sơn(lehoi.org)- Sáng ngày 29/1 ( tức ngày mùng 7 tết Nhâm Thìn) tại Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn ( huyện Duy Tiên, Hà Nam) Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã đi chân đất...
Ghi chú bài viết Lễ hội làng Gừa tại Hà Nam
Từ khóa:
Đình làng Gừa thuộc địa phận xã Liêm Thuận, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam, là nơi thờ một vị tướng tài giỏi của vua Đinh Bộ Lĩnh là Trương Nguyên, một người...