Lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm tại Bắc Giang
![](/images/lh/0/0/q.jpg)
Trong ngày lễ hội, các sư thường gọi là ngày giỗ tổ nên cũng được xem là hội giỗ tổ chùa La. Chùa Vĩnh Nghiêm là một trong những ngôi chùa cổ nổi tiếng được xây dựng từ thời Lý, Trần (thế kỷ XII - XIII) thuộc thể loại Thiền phái Trúc Lâm. Ngôi chùa này nằm tại chỗ hợp lưu giữa sông Thương và sông Lục Nam. Khu vực này xưa kia còn được gọi với cái tên là khu vực ngã ba Phượng Nhãn. Chùa Vĩnh Nghiêm hướng mặt ra ngã ba sông và nhìn thẳng về phía Lục Đầu Giang - Kiếp Bạc. Phía sau chùa là đất của thôn Đức La xa hơn nữa là vùng Cẩm Lý, nơi cửa ngõ của vùng núi Yên Tử. Bao quanh chùa Vĩnh Nghiêm có các núi lớn mà tiêu biểu là núi Cô Tiên. Đường ra vào chùa có thể đi theo đường sông Lục Nam, sông Thương và đường quốc lộ 31 đi Trí Yên (Yên Dũng). Là một địa danh thuận tiện giao thông nên chùa Vĩnh Nghiêm đã thu hút được rất nhiều khách thập phương đến hội mà không gặp trở ngại nào.
Trong ngày hội (14/2), các tăng ni trong chùa sẽ thắp hương và tụng kinh, niệm phật tại tam bảo, nhà tổ đệ nhất và đệ nhị, đồng thời còn thỉnh chuông hoằng dương Phật pháp từ lúc sớm, và buổi tối trong ngày.
Từ ngày 13 trở đi, du khách thập phương thường kéo nhau từng đoàn từ 5 đến 30 người lũ lượt kéo nhau về chùa. Khách về chùa trẩy hội hầu hết là các cụ già, các vãi và thanh niên nam nữ. Hàng quán tạm được mở dọc theo đường từ tam quan đến khu vực nhà tiền đường. Trong khu vực nội tự, thường không có hàng quán mà có rất đông các đoàn dâng hương hành lễ. Xen lẫn trong đó còn các đội văn nghệ biểu diễn tích chùa của làng.
Tổ Chúc Lâm ở Chùa Vĩnh Nghiêm gồm ba vị là:
- Giác Hoàng Điều Ngự Trần Nhân Tông
- Thiền sư Huyền Quang
- Thiền Sư Pháp Loa
Về ba vị tổ này, trong các tấm bia cũ, ở đoạn nói về thời nhà Lý đã có ghi chép: Vua Lý Thái Tổ lập ra chùa chiền . Tăng đồ thịnh hành là vào thời kỳ đạo phật đại hát đạt. Song không có bia ghi chép để lại . Chỉ được nghe kể lại như vậy. Ở đời nhà Trần, thì xem trong truyện ký có vị vua là Trần Nhân Tông, là con trưởng của vua Thánh Tông lên ngôi năm Mậu Dần, và lấy niên hiệu là Thiên Bảo ( 1279- 1284). Ông là vị vua nhân từ có trí thao lược, xứng đáng là người đứng đầu thời nhà Trần, tuy nhiên lúc muộn việc nhàn rỗi , ông đã phái mời thiền khách đến để giảng giải nghiên cứu tâm tông , tham khảo Tuệ trung thượng sỹ và đi sâu vào thiền cốt . Sau đo, ông nhường ngôi cho Anh Tông ( theo sử ký : ở ngôi 5 năm, đã xuất gia 8 năm ).
Năm Kỷ Hợi , Hưng Long thứ 7 (1299) khi ngài đi đường tắt vào đường núi Yên Tử , để sửa lại Đầu Đà Hạnh , tự hiệu là Hương Vân Đại Đầu Đà tinh xã. Mở lớp giảng về Phật pháp đã có nhiều tăng nữ đến học. Năm Giáp Thìn , Hưng Long thứ 12 (1304), ngài bắt đầu đi chu du khắp các đạo để tìm người truyền lại đạo pháp. Khi đi qua con sông Nam Sách , thấy đứa con của ông thần dân có nặc danh là Kiên Cương, ngài đã nói: ”Chú bé này có đạo nhân’, nên đã đặt tên cho cậu bé là Thiện Lai, và đưa về am Kỳ Lân, xuống tóc, cho thụ giáo tâm thiên, vì học kinh hiểu rộng nên được ban tên hiệu là Pháp Loa. Ngày 11 tháng giêng năm thứ 16 Điều ngự đăng đàn giảng pháp tại chùa Bảo Ân chuyện Siêu Loại. Giảng xong, Ngài bèn đi xuống phía dưới dắt Pháp Loa lên toà, thay sư vái đáp lễ, và trao cho y bát, khoác áo, sau đó Điều Ngực trao cho quyền tiếp nối vị trí trụ trì chùa Siêu Loại - Sơn môn Yên Tử, trở thành đời thứ 2 của phái Trúc Lâm. Vua Trần Anh Tông đã nhiều lần gửi điệp cho sư nhưng sư thường tuý tăng không có câu lệ luật thường.
Tháng 4 Điều Ngự tới chùa Vĩnh Nghiêm tại Lạng Giang để làm lễ kiết hạ, lệnh cho Pháp Loa làm trụ trì.
Điều Ngự thuyết giảng truyền Đăng Lục, lệnh cho quốc sư (Pháp Loa) giảng Pháp Hoa kinh cho tất cả chúng tăng. Hết khoá hạ thì kết thúc. Điều Ngự vào núi Yên Tử đến nằm tại Am Ngoạ Vân vào ngày 1/11 bổng dưng ngài hoá. Anh Tông Hoàng sau đó đã kính dâng ngài tên hiệu: Đại Thánh Trần Triều Trúc Lâm Đầu Đà Tĩnh Tuệ Giác Hoàng Điều Ngự Phật tổ.
Năm thứ 21, Quý Sửu (năm 1313) Pháp Loa phụng chiếu về chùa Vĩnh Nghiêm, định chức tăng trong thiên hạ. Sau đó, cứ 3 năm một lần tổ chức như vậy, nên tăng ni giáo xuống vài ngàn.
Ngày 13/2 năm Canh Ngọ, niên hiệu Khai Hựu thứ hai (1330) Pháp Loa đến viện Quỳnh Lâm, đã mang những điều mà Điều Ngự đã truyền cho ông trước đây là tả tâm kệ và giá trạng, truyền lại cho sư Huyền Quang và dạy rằng phải gìn giữ lấy. Ngày 3-3 Pháp Loa cầm bút viết kệ xong thì ông cũng qua đời . Thái thượng Hoàng gia đã phong hiệu cho Pháp Loa là Tịnh trí tôn giả, hay còn gọi là pháp viên thông.
Theo Huyền Quang tam tổ thực lục kể lại : thuỷ tổ Huyền Quang tại hương Vạn Tải, Vũ Ninh , tỉnh Bắc Giang là Ly Ân Hoà , là quan dưới triều Lý Thần Tông . Đến tổ đời thứ 6 là Quang Dụ thì bắt đầu chuyển vận, làm sứ ở triều trần . Quang Dụ có 4 người con trai ; con út là Tuệ Tổ , Tức bố đẻ của ngài . Mẹ ngài mang nặng 10 tháng , sinh ra đã đĩnh dị , nên đặt tên là Đạo Tái; 9 tuổi ngài đã giỏi văn chương. 21 tuổi đã đỗ đầu khoa thi đại tỉ, được tiếp kiến Bắc Sư . Văn chương ngôn ngữ thì hơn hẳn bậc thượng quốc . Khi ấy có theo vua tới chùa Vĩnh Nghiêm tại Phượng Nhỡn, khi thấy quốc sư Pháp Loa hành pháp , ông lập tức nhớ ra tiền duyên, ngài cảm khái và nói rằng : “Phú quý vinh hoa rồi cũng như lá vàng mùa thu , mây trắng mùa hạ , làm sao có thể giữ mãi được ?” Nhân đó , ngài đã nhiều lần dâng biểu từ chức để xuất gia, đến thụ giáo tại Pháp Loa thiền sư, lấy pháp hiệu là Huyền Quang để đi tìm danh lam trong nước, chăm pháp hương tại Pháp toà, giảng kinh truyền pháp cho môn đệ. Sau này, ngài đến Côn Sơn và qua đời ngày 23 tháng giêng năm Giáp Ngọ. Minh Tôn hoàng đế có họ tên thuỵ là: Trúc lân thiền sư đệ tam đại. Đặc biệt được phong tư pháp Huyền Quang tôn giả.
Chùa Vĩnh Nghiêm hiện nay có các toà chính là: toà thượng điện nhà tổ đệ nhất gác chuông, toà Thiên đường, nhà tổ đệ nhị và các công trìn khác. Chùa có quy mô tương đối lớn. Trong ngày hội, mội người đến đây tham quan đều được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của các công trình kiến trúc này và được thắp hương niệm phật tại các toà để tưởng niệm về 3 vị sư tổ của thiền phái Trúc Lâm tại toà tổ đệ nhất.
Trong toà tổ đệ nhất ngày nay có một tượng hậu được đặt ở phía bên ngoài, 2 gian bên. Ba tổ Trúc Lâm được đặt tại hậu cung thẳng với trục gian giữa vào sân bên trong. Mỗi người khi đến hội, tuy chỉ cầm một nén hương nhưng kỳ thực đã tưởng nhớ đến các vị thiền sư có công khai sáng nên thiền đạo nơi đây./.
Bài viết về Bắc Giang liên quan
- Hội chùa Đức La xã Trí Yên ở Bắc GiangHội chùa Đức La xã Trí Yên ở Bắc Giang còn gọi là chùa Vĩnh Nghiêm diễn ra hàng năm vào ngày 14 tháng 2 âm lịch, tại thôn Đức la, xã Trí Yên, Việt Dũng, Bắc Giang. Đây là một lễ hội truyền thống điển...
- Hội trám rụng tại Bắc GiangHội trám rụng thường được tổ chức vào mùa trám rụng khoảng tháng 8 âm lịch hàng năm tại xã Đông Vương, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Một mùa trám là một mùa ngon, một mùa thương nhớ. Hội trám rụng...
- Đầu xuân vui hội Tiên Lục tại Bắc GiangHội xuân Tiên Lục được tổ chức ngày 9 tháng Giêng âm lịch hàng năm. Du khách không chỉ được tham gia ngày hội vui xuân mà còn được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của xóm làng, của cây dã hương ngàn năm tuổi bên...
- Hội làng Hựu tỉnh Bắc GiangNgày 19-20/1 âm lịch hàng năm, người dân làng Hựu và nhân dân trong vùng được sống trong không khí lễ hội tưng bừng của ngày hội làng. Đông đảo người dân tham gia hội làng Hụi Làng Hựu là ngôi làng cổ...
-
- Lễ hội kỷ niệm Chiến thắng Xương Giang ở Bắc GiangLễ hội kỷ niệm chiến thắng Xương Giang được tổ chức vào ngày mùng 6 và mùng 7 tết hàng năm nhằm ôn lại truyền thống vẻ vang của Chiến thắng Chi Lăng - Xương Giang của nghĩa quân Lam Sơn năm xưa, đập tan...
- Lễ hội đền Phủ - Bắc GiangLễ hội Đền Phủ được tổ chức vào ngày 11 và 12 tháng 2 âm lịch hằng năm, là lễ hội tưởng nhớ công ơn bà chúa Kho thời Trần. Được biết, đền Phủ được xây dựng ngay bên thành phủ Lạng Giang, thuộc xã Châu...
- Lễ hội đền Đa Mai - Bắc GiangLễ hội đền Đa Mai - Bắc Giang được tổ chức vào hai ngày mùng 9 và 10-2 âm lịch tại Đền Đa Mai, phường Đa Mai (TP Bắc Giang) để tưởng nhớ công ơn của hai công chúa con vua Trần là Bảo Nương và Ngọc...
- Lễ hội Yên Thế tháng 3 dương lịch hàng năm tại tỉnh Bắc GiangLễ hội Yên Thế thường được tổ chức vào ngày 16 tháng 3 dương lịch hàng năm, tại thị trấn Cầu Gỗ của huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Lễ hội được lập ra từ năm 1984 - lễ kỷ niệm 100 năm ngày khởi nghĩa Yên...
- Lễ hội Bồ Đà tại Bắc GiangHội Bổ Đà diễn ra từ ngày 16, 17, 18 tháng 2 âm lịch hàng năm, tại khu vực núi Bổ Đà thuộc xã Tiên Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Hội Bổ Đà còn được gọi với cái tên khác là hội chùa Bổ. Cái tên...
-
- Lễ hội Y Sơn tại Bắc GiangHội đền chùa Y Sơn ( còn được gọi là IA ) thường diễn ra vào ngày tết Thượng Nguyên ( tức 15 tháng Giêng âm lịch ) tại xã Hoà Sơn, huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang. Đây là một lễ hội cổ truyền đã có từ...
- Hội làng Đại Phú tại Bắc Giang(lehoi.org)-Làng Đại Phú là tên gọi chung của 2 thôn: Đại Phú 1 và Đại Phú 2 của xã Phi Mô, huyện Lạng Giang, Bắc Giang. Vào ngày 16 tháng giêng hàng năm thì làng Đại Phú sẽ mở hội - hội này là...
- Hội Liên Xương tại Bắc GiangLiên Xương là một làng của xã Xương Lâm, thuộc huyện Lạng Giang, Bắc Giang. Ngày xưa, Liên Xương là một xã thuộc tổng Phi Mô, huyện Bảo Lộc, của phủ Lạng Giang. Mỗi năm, Liên Xương đều duy trì khá nhiều...
- Lễ hội làng Thành tại thành phố Bắc GiangLàng Thành là một ngôi làng ở xã Xương Giang, thuộc thành phố Bắc Giang . Một năm làng Thành có 2 kỳ hội còn được gọi là xuân thu nhị kỳ. Về mùa xuân hội bắt đầu từ ngày mồng 6 cho đến mồng 8 tháng...
- Lễ hội cúng rừng của người Nùng tại Bắc Giang(lehoi.org)- Lễ hội cúng rừng là một trong những lễ hội truyền thống đặc sắc của người dân tộc Nùng. Hội thường được tổ chức 2 lần trong năm và tại 2 địa điểm khác nhau. Lần thứ nhất sẽ diễn ra vào ngày...
- Hội Đả cầu Lương Phong tại Bắc Giang(lehoi.org)- Lương Phong là một làng cổ của huyện Hiệp Hoà, Bắc Giang. Người dân nơi đây thường làm nghề nông là chính. Sau một năm làm ăn vất vả, khó nhọc, người dân Lương Phong được nghỉ ngơi...
Ghi chú bài viết Lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm tại Bắc Giang
Từ khóa:
Lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm còn có tên khác là Hội chùa La, diễn ra vào ngày 14 tháng 2 âm lịch hàng năm, tại thôn Đức La, thuộc xã Trí Yên, Yên Dũng, Bắc Giang...