Lễ cúng đình Kỳ an - Xuân tế tại Khánh Hoà
Lễ Kỳ an, hay còn được gọi là Lễ cúng đình ở làng, ngươi dân đến đây đều mang trong lòng nguyện ý cầu mong mưa thuận, gió hòa, quốc gia thái bình và muôn dân an lạc... Đây thực sự là nhu cầu của con người, là niềm an ủi, sự nâng đỡ về tâm lý... không chỉ là nét đẹp về văn hóa tâm linh của những người dân Khánh Hòa mà còn là nét nổi trội về bản sắc văn hóa của các dân tộc Việt Nam.
Lễ cúng đình Kỳ an - Xuân tế được diễn ra như sau:
Chấp Lễ khởi đầu bằng cảnh rước sắc phong từ nhà thờ Tiền hiền về đình làng (lúc 15 giờ ngày 15/2 âm lịch).
* Lễ Thượng hương: Mở đầu cảnh rước sắc phong đó là lễ Thượng hương. Sau 3 hồi 9 tiếng chinh, tiếng cổ là nhạc tế. Giữa nền nhạc bát âm, đội lân vào chầu phục trước long đình và điện thờ thần... Bốn sắc phong được vị chánh tế lần lượt mở ra để thỉnh nhập long đình giữa 2 hàng cờ ngũ sắc và thập bát ban binh khí ứng chầu.
Trong 4 sắc phong thì có ba sắc phong là của các triều vua Tự Đức, Thành Thái và Duy Tân phong tước hiệu cho Thành hoàng làng là "Đại Càn Quốc gia Nam Hái Tứ vị tôn thần " và một sắc phong triều Khải Định phong Bà Thiên Y Ana Diễn Ngọc Phi tước hiệu "Hồng Nhân phổ tế Linh ứng Tôn thần".
Dưới nền nhạc của bài Bá lệnh, kiệu rước long đình theo hướng hương lộ, qua chợ làng, tiến thẳng về đình - nơi thờ Thành hoàng và cũng chính là nơi sẽ diễn ra lễ Tế chánh. Tại đình làng, 4 sắc phong thần được vị chủ tế thỉnh nhập điện thờ thần. Sau đó, chuyển sang lễ cúng cô hồn...
* Lễ cúng cô hồn ở đình làng Chấp Lễ diễn ra vào lúc 18 giờ ngày 15/2 âm lịch. Tại miếu Cô Hồn - bên tả của đình làng và tách rời với điện thờ Thần. Văn tế của lễ cúng cô hồn ở các đình làng rất giống với Văn tế của lễ Tống Na trong lễ Cầu Ngư của các cư dân vùng biển. Văn tế cô hồn thật là lâm ly, bi thiết, xót thương cho những vong hồn đã về nơi chín suối nhưng cõi nhân gian không có ai cúng tế và phụng thờ.
* Lễ Tỉnh sanh - Túc yết diễn ra vào lúc 0 giờ 1 phút ngày 16/2 âm lịch. Sau khi khởi chinh, cổ, trong nền nhạc lễ, vị Chánh tế làm lễ tế cáo trời đất dâng hương, dâng rượu tại hương án được đặt ở trước sân đình... Vật phẩm hiến tế của lễ Tỉnh sanh trong lễ cúng đình ngoài hương, đăng, trà, quả và rượu thì còn có heo và con heo ấy phải là loại heo toàn sắc, toàn sinh (tức là - loại heo một màu, và tế sống nguyên con). Sau khi heo bị thọc tiết và được đưa đi cạo lông, người chấp sự dâng một tuần nhang lễ tạ Tỉnh sanh. Ba lá vàng được đốt lên để báo hiệu lễ Tỉnh sanh đã hoàn tất. Sau đó, chuyển qua lễ Tế Thiên Y A Na Diễn Ngọc Phi tại Miếu thờ Bà bên hữu đình làng...
Trong các sắc thần do các triều vua ở nhà Nguyễn phong tặng thường chép là Thiên-Y-A-Na Diễn Ngọ Phi. Ngoài đời, thì thường gọi là Thiêt Y A Na. Nhà Nguyễn trung hưng ngay buổi đầu đã phong tặng: Hồng nhân phổ tế Linh ứng Thượng đẳng Thần. Các vua đời sau đời nào cũng có sắc phong tặng.
* Lễ tế Bà Thiên Y A Na vào lúc 1 giờ sáng ngày 16/2 âm lịch. Sau 3 hồi chín tiếng chinh, cổ lệnh, Ban tế tựu vị. 2 bên là 12 khóa sinh tay cầm cờ ngũ hành đứng hầu ở trước miếu. Trong nền nhạc bát âm, vị chánh tế thực hiện nghi thức hành sơ hiến lễ, tấn tửu, và đọc chúc văn.
* Lễ Tế chánh diễn ra vào lúc 2 giờ sáng ngày 16/2 âm lịch. Lúc này, cả 4 sắc phong thần đều được thỉnh nhập điện thờ. 2 hàng lễ sinh tay cầm cờ ngũ sắc đứng hầu nơi sân điện. Dân chúng ở trong làng đứng chật cả sân đình, tất cả đều giữ thái độ rất trang nghiêm. Đây là thời khắc giao cảm giữa thần linh và con người; giữa thế giới siêu nhiên và con người trần thế mà cầu nối của sự giao cảm ấy chính là các nghi thức tế lễ và Ban tế lễ.
Ba hồi chín tiếng chiêng, tiếng trống vang rền nội điện giữa canh khuya, khiến không khí càng thêm huyền ảo. Trong nền nhạc lễ, chánh tế và bồi tế tựu vị. Bốn lễ sinh hai tay nâng ngọn hoa đăng từng bước nhập điện thờ thần để làm lễ thượng hương, tấn tửu. Nghi lễ này còn được gọi là Đi Điện. Sau phần thượng hương, nghênh thần, cúc cung bái lạy là đến phần đọc chúc văn.
* Lễ Thứ được diễn ra ngay sau lễ Chánh. Lễ Thứ là lễ hát cúng đình và dâng thần linh. Trong đó, Tôn vương là phần hát rất quan trọng trong lễ cúng đình Kỳ an - Xuân tế Vì vậy, những người đang có tang chế sẽ không được dự lễ này. Lễ Tôn vương bao giờ cũng có múa tứ linh gồm: Lân, Cọp, Rồng và ông Địa. Điệu múa tứ linh vừa nhộn nhịp, vừa tươi vui vừa thêm phần hài hước như muốn mang đến cho dân làng một năm mới an khang và thịnh vượng. Sau điện múa tứ linh là đến "múa Quỳnh tương" chúc rượu. Điệu múa này là sự bày tỏ lòng thành kính của dân làng đối với các bậc tôn thần qua những động tác rót rượu và dâng rượu lên án thờ được đặt trước cửa đình.
Sau cùng là cảnh đăng quang, kế vị của vị vua trẻ rồi chuyển sang phần ca múa đón chào cuộc đời mới đang đến với những điều tốt đẹp.
* Lễ Hồi sắc phong thần diễn ra lúc 6 giờ ngày 16/2 âm lịch. Nghi thức hành lễ của lễ hồi sắc không khác so với nghi thức của lễ rước sắc. Vẫn là khởi chinh, cổ và khởi nhạc lễ Ban tế lễ thượng hương, nghênh sắc nhập long đình và sau đó khởi kiệu. Đoàn người hồi sắc từ trình làng về nhà thờ Tiền hiền, dẫn đầu vẫn là Đội múa lân, sau đó là đến Đội cờ ngũ sắc và thập bát ban binh khí hộ tống Long đình...
* Lễ Tiền hiền: Sau khi các sắc phong đã yên vị ở trên án thờ, Ban tế lễ chuyển sang Lễ Tiền hiền vào lúc 7h ngày 16/2 âm lịch. Các vị chủ tế, bồi tế, thầy lễ và lễ sinh tiến hành một khóa lễ. Sau đó, dàn nhạc bát âm ngừng tấu. âm thanh nhạc lễ lắng dần, sân đình bỗng vỡ òa trong sự náo nức và thôi thúc của tiếng trống hội làng...
Lễ cúng đình Kỳ an - Xuân tế tại Khánh Hoà
Phần Hội: Những trò chơi dân gian như: Thi hát dân ca bài chòi, hát bội, thi đấu cờ tướng, đập ấm, kéo dây, chọi gà không chỉ là những trò vui chơi, giải trí mà còn thông qua lễ hội nhằm giáo dục các thế hệ, các dòng tộc quần cư trong thôn xóm thấm sâu đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và tương thân, tương ái...
Bài viết về Khánh Hoà liên quan
- Long trọng tổ chức lễ hội Yến sào Khánh Hòa năm 2018Lễ hội Yến sào (tên đầy đủ là "Lễ hội ngành phá hoang Yến sào") được tổ chức hàng năm vào ngày 10/5 âm lịch. Với nhiều ý nghĩa nhân văn sâu sắc gắn liền với nghề truyền thống lâu đời ở Khánh Hòa, lễ hội...
- Lễ hội Tháp Bà Ponagar ở Nha TrangLễ hội Tháp Bà Ponagar là một lễ hội nhằm tưởng nhớ tới công ơn của mẹ Thiên Y A Na Thánh Mẫu - người mẹ xứ sở. Thiên Y A Na Thánh Mẫu được xem là người đã hướng dẫn người dân nơi đây cách trồng trọt...
- Lễ hội Yến sào Khánh HòaLễ hội Yến sào Khánh Hòa là một lễ hội nghề truyền thống được tổ chức hằng năm nhằm tôn vinh và tri ân thủy tổ, thánh mẫu cùng các vị tiền bối đã có công trong việc xây dựng, bảo vệ và phát triển ngành...
- Festival Biển Nha Trang - Khánh HòaFestival Biển Nha Trang là một sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch được tổ chức 2 năm một lần vào mùa hè các năm lẻ nhằm phát huy những giá trị văn hóa truyền thống và quảng bá tiềm năng, thế mạnh về văn...
-
- Lễ hội Diều Nha Trang rực rỡ sắc màu(lehoi.org) - Hàng trăm người đã tham gia trình diễn nghệ thuật thả diều với những cánh diều đẹp nhất, đặc sắc nhất mang đến lễ hội Diều để du khách thưởng lãm. Trong ngày 14...
- Tưng bừng lễ hội Tháp Bà Ponagar tại Khánh Hoà(lehoi.org) - Để nhớ ơn Thánh mẫu Thiên Y Ana người có công giúp nhân dân Chăm biết trồng trọt, dệt vải, ngày 23/4/2011 (tức 21/3 âm lịch), tại Khu di tích cấp quốc gia Tháp...
- Tưng bừng lễ hội Tháp Bà Ponagar tại Khánh Hoà(lehoi.org) - N gày 5/5/2010 (tức 22/3 Âm lịch), Lễ hội Tháp Bà Ponagar năm nay đã chính thức khai mạc tại khu Di tích Tháp Bà Ponagar, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Tham gia lễ hội...
- Khánh Hòa tổ chức Festival Biển lần thứ 5 năm 2011(lehoi.org) -Uỷ ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa v ừa qua đã lên kế hoạch chuẩn bị tổ chức Festival biển năm 2011. Được biết đây là lần thứ 5 Khánh Hoà tổ chức Festival biển, qua các kỳ Festival 2003...
- Họp bàn kế hoạch chuẩn bị cho Festival biển 2011 tại Khánh Hoà(lehoi.org) - Ngày 17/2, Ban Tổ chức Festival Biển 2011 đã tổ chức cuộc họp nghe báo cáo và rà soát kế hoạch chuẩn bị tổ chức chương trình Festival Biển năm 2011. Các thành viên BTC, các ngành, địa...
-
- Bắn pháo hoa trong lễ khai mạc Festival Biển 2011, Khánh Hòa(lehoi.org) -Diễn ra từ ngày 11 đến 15/6, UBND tỉnh Khánh Hoà sẽ tổ chức bắn pháo hoa tầm thấp trong dịp Festival Biển 2011 với thời lượng 15 phút. Khánh Hòa sẽ tổ chức bắn pháo hoa trong Festival...
- Các hoạt động chính trong Festival Biển năm 2011(lehoi.org) - Festival Biển năm 2011 với chủ đề là “Nha Trang - Biển hẹn” chính thức được khai mạc vào 20 giờ ngày 11 tháng 6, tại sân khấu Quảng trường 2/4, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà sẽ bao...
- Tổ chức nhiều hoạt động hướng về Trường Sa trong Festival biển 2011 tại Khánh Hoà(lehoi.org) - V ới hơn 60 sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch được tổ chức trên địa bàn thị xã Ninh Hòa và thành phố Nha Trang , Festival Biển 2011 chính thức diễn ra từ ngày...
- “Vũ điệu trên biển” sẽ mở màn cho Festival Biển 2011(lehoi.org) - V ào lúc 20 giờ ngày 10/6, Chương trình “Vũ điệu trên biển” mở màn cho Festival Biển 2011 sẽ được diễn ra tại Trung tâm thi đấu thể thao Khánh Hòa, 33 Phan Chu Trinh, TP. Nha Trang...
- Festival Biển Nha Trang 2011: Xây dựng thương hiệu cho tài nguyên biển, đảo Việt NamNgày 06/6, Diễn đàn Thương hiệu Biển Việt Nam lần thứ III với chủ đề "Quảng bá và xây dựng thương hiệu cho sản vật, sản phẩm biển thân thiện môi trường" đã được tổ chức tại TP Nha Trang (Khánh Hòa...
- Lễ hội Yến Sào - Tôn vinh truyền thống lịch sử ngành nghềTừ ngày 7 đến 14/6/2011, Lễ hội Yến sào sẽ được tổ chức tại Nha Trang, Khánh Hòa. Đây là một trong những chương trình đặc sắc của Festival Biển Nha Trang- Khánh Hòa năm 2011. Đậm...
Ghi chú bài viết Lễ cúng đình Kỳ an - Xuân tế tại Khánh Hoà
Từ khóa:
(lehoi.org)- Lễ cúng đình Kỳ an - Xuân tế được tổ chức vào hai ngày 15 và ngày 16 tháng 2 âm lịch hàng năm, tại đình làng Chấp Lễ, xã Ninh Thân, Ninh Hòa,...